Yeni bir şehirde arkadaş edinmek

Yeni bir şehirde arkadaş edinmek için önce düzenli olarak gideceğin birkaç yer seç: bir kulüp, bir spor grubu, bir gönüllülük ekibi ya da hep aynı saatte çalıştığın bir kütüphane. Arkadaşlık aynı insanlarla tekrar tekrar vakit geçirerek kurulur; Kansas Üniversitesi'nden Jeffrey Hall'un araştırmasında hem yakın zamanda taşınmış yetişkinlerde hem de üniversiteye yeni başlayan öğrencilerde, birlikte geçirilen saat arttıkça arkadaşlık da yakınlaştı. İlk aylar yavaş geçebilir; bu, bir şeyleri yanlış yaptığın anlamına gelmez.

İlk aylarda ne hissedebilirsin

Evden ve eski çevrenden uzakta ilk aylarda ev özlemi ve yalnızlık hissetmek şaşırtıcı değil. Boğaziçi Üniversitesi'nin psikolojik danışmanlık merkezi BÜREM'in yurt broşürüne göre, herkes için geçerli olmasa da yurtta geçen ilk yıllarda çoğu öğrenci ailesini, kendi odasını ve eski arkadaşlarını yoğun biçimde özlüyor.

BÜREM'in yalnızlık broşürü de yakınlarından uzakta olmayı, yalnızlığın daha çok hissedildiği durumlar arasında sayıyor ve kendine bu hissin sonsuza dek sürmeyeceğini hatırlatmanı öneriyor. Bu duygu uzun sürüyorsa üniversitede yalnız hissetmek yazımıza ve bu yazının sonundaki destek kaynaklarına bak.

Şehri keşfetme rutini kur

Şehri tanıdıkça kendini daha az yabancı hissedersin. BÜREM yurt broşüründe yeni yaşam alanını, yani odaları, kantini ve yurdun çevresini keşfe çıkmayı öneriyor, çünkü aşina olunan şeyler hayatı kolaylaştırıyor ve insana güven veriyor. Aynı mantığı şehre uygula ve bir rutine çevir: her hafta bir semt, bir çarşı, bir müze ya da bir park.

Keşfi tek başına yapmak zorunda değilsin; keşif, iyi bir davet bahanesidir. Bölüm ya da yurt grubuna "Cumartesi eski çarşıya gideceğim, gelen var mı?" yazmak, birini tek başına dışarı çağırmaktan daha az baskı yaratır. Şehrinle ilgili bir rehberimiz varsa oradan başla; ör. Eskişehir'de öğrenci hayatı.

Memleketinden gelenleri ve yöresel toplulukları bul

Aynı şehirden gelen öğrenciler, ilk haftalarda tutunacağın bir dal olabilir; ortak şive, yemek ve anılar sohbeti hemen başlatır. Bölüm ya da yurt grubunda "Buralarda Trabzonlu var mı?" diye sormak iyi bir başlangıç. Bazı üniversitelerde belli bir yörenin kültürünü yaşatan topluluklar da var; Dokuz Eylül Üniversitesi'ndeki Kafkas Halk Dansları Topluluğu bunlardan biri.

Yalnızca hemşehrilerinle kalma. Yeni çevren şehrin ve kampüsün geri kalanında; kampüsteki kulüp, ders ve yurt seçeneklerini üniversitede arkadaş edinme rehberimizde anlattık.

Spor ve hobi grupları

Haftada bir iki kez tekrar eden bir aktivite, yeni şehirdeki sosyal hayatının iskeleti olur. Kampüsün dışında da seçeneğin var: Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın gençlik merkezlerine 12–29 yaş arasındaki gençler üye olabiliyor ve merkezlerin tüm faaliyetleri ücretsiz. Üyeliği en yakın merkeze giderek ya da e-Devlet'ten yapabilirsin; merkezlerde akademiler ve kulüpler aracılığıyla kültür, sanat, spor, bilim ve gönüllülük çalışmaları yürütülüyor.

Hobi tarafında koro, tiyatro, fotoğraf ya da masa oyunu gruplarını hem kampüste hem şehirde ara. Seçerken tek ölçütün şu olsun: her hafta gidebilecek misin?

Gönüllülük

Gönüllülük, şehri ve şehrin farklı insanlarını yakından görmeni sağlar. Türk Kızılay'ın gönüllü görevleri Gönüllü Ol platformunda yayımlanıyor; kayıt olup ilgi alanına uygun görevlere bakabilirsin. Tek seferlik etkinlikler yerine düzenli bir görev seç, çünkü arkadaşlığı kuran saatler aynı ekiple birikir.

Kütüphane ve kafe düzeni: müdavim ol

Aynı saatte aynı yere gitmek, tanıdık yüzlerin sayısını artırır. Halk kütüphanelerinde ödünç kitap almak, çalışma salonlarını kullanmak ve etkinliklere katılmak ücretsiz; 15 yaşından büyüksen üyeliği e-Devlet'ten de yapabilirsin. Kütüphanenin etkinlik programına bak ve tekrar eden bir etkinlik varsa düzenli git.

Kafede ya da kantinde kısa bir sohbet bile iyi gelir: bir çalışmada kahvesini alırken baristaya gülümseyen, göz teması kuran ve kısa bir sohbet eden kişiler, işini olabildiğince hızlı bitirmeye çalışanlara göre daha olumlu duygular yaşadı. Aynı kafeye haftada birkaç kez gidersen çalışanlarla ve diğer müdavimlerle selamlaşmaya başlarsın; bu selamlar zamanla sohbete dönüşebilir.

Yurt ve ev arkadaşları

Yurt ya da ev arkadaşların yeni şehirdeki ilk çevren, ama tek çevren olmak zorunda değil. BÜREM'in yurt broşürü, birlikte yaşadığın kişilerle herkesin kabul edeceği kuralları baştan belirlemeni öneriyor; ortak düzen oturunca evde geçen zaman daha rahat geçer.

Evde kalıyorsan haftada bir ortak akşam yemeği gibi küçük bir alışkanlık başlat; yurttaysan kattaki ortak alanlarda vakit geçir. Fikir için yurtta yapılacak aktiviteler, sorunlar için oda arkadaşı sorunları yazılarına bak.

Kampüs dışı etkinlikler

Şehrin konser, festival ve söyleşi takvimi, kampüsün dışına çıkmanın en kolay yolu. Belediyenin kültür merkezlerinin aylık programlarını ve sevdiğin mekânların duyurularını takip et. Tek başına gitmekten çekinme; aynı türden etkinliklere düzenli gidersen bir süre sonra aynı yüzleri görmeye başlarsın.

Aynı yerlerde bulunduğun üniversiteliler: Rota

Yeni bir şehirde ortak noktalar bazen zaten vardır: aynı konsere, aynı kütüphaneye giden insanlar. Yirmi'deki Rota, galerindeki fotoğrafların yer ve zaman etiketlerinden aynı gün aynı yerlerde bulunduğun üniversitelileri gösterir; aynı konser, aynı kantin, aynı kütüphane gibi. Rota fotoğraflarını açmaz, yalnız yer ve zaman etiketlerini telefonunda okur ve kesin konumun hiçbir yere gitmez; istemezsen ayarlardan tek dokunuşla çıkarsın ve Rota verin silinir.

Ne zaman destek almalı

Yalnızlık ya da ev özlemi haftalarca sürüyor, uykunu, derslerini ya da keyfini belirgin biçimde etkiliyorsa profesyonel destek almak doğru adım. Üniversitenin psikolojik danışmanlık birimine başvur; adı üniversiteye göre değişir, Boğaziçi'de BÜREM. Acil bir durumda 112'yi ara; hat mobil ve sabit telefonlardan ücretsiz.

Sık sorulanlar

Yeni bir şehirde arkadaş edinmek ne kadar sürer?

Kesin bir süre yok, ama Hall'un araştırması bir fikir veriyor: yüzeysel bir arkadaşlık için yaklaşık 50, arkadaşlık için yaklaşık 90 saat birlikte vakit gerekiyor. Haftada dört saat aynı kişilerle buluşursan 50 saate yaklaşık üç ayda ulaşırsın. Bu yüzden düzenli gittiğin bir iki yer seçmek, saatleri biriktirmenin en kolay yolu.

Kimseyi bilmediğim bir şehre taşındım, nereden başlamalıyım?

İlk iki haftada üç şey yap: kampüste bir kulübe yazıl, yaşadığın yere yakın düzenli bir aktivite bul (spor, gençlik merkezi, gönüllülük) ve bölüm ya da yurt grubunda bir şehir gezisi öner. Sonra bunlara her hafta devam et.

Her hafta sonu memlekete gitmek arkadaş edinmeyi zorlaştırır mı?

Sürekli gidersen yeni şehirdeki hafta sonu planlarının dışında kalırsın. Ailen ve eski arkadaşlarınla bağını telefonla sürdürüp hafta sonlarının bir kısmını yeni şehre ayırmak dengeyi kurmana yardım eder.

Evde tek başıma kalıyorum, yurtta kalanlar kadar şansım var mı?

Var, ama karşılaşmaları planlaman gerekir. Yurtta kendiliğinden olan buluşmaları sen takvimine koy: haftada bir kulüp akşamı, sabit bir spor saati ve hep aynı kütüphane düzeni.